Doelstelling wind op zee
In de zoektocht naar duurzame energiebronnen heeft de Nederlandse regering onder andere ingezet op offshore windenergie. De ambitie is om in 2020 voor 6.000 Megawatt aan offshore windenergiecapaciteit te hebben geïnstalleerd op de Noordzee. Hiervoor is een oppervlak van 1.000 km2 nodig, bij voorkeur dicht bij de kust.
Ruimte voor winning van olie en gas
Voor de olie- en gassector biedt dit grote uitdagingen. Voor een aantal gebieden is duidelijk dat de kans klein is dat er olie of gas aanwezig is. Daar doen zich geen problemen voor om windparken te bouwen.
Voor de gebieden waar mogelijk olie of gas zit is goede afstemming met alle partijen nodig. Nog lang niet alle olie- en gasvelden zijn in kaart gebracht en het verrichten van seismisch onderzoek wordt ernstig bemoeilijkt als er windmolens staan. Daarnaast verlopen exploratieboringen het beste als zij verticaal kunnen worden uitgevoerd en de boorplatforms recht boven de voorkomens kunnen worden geplaatst. Tot slot is een veilige afstand nodig tussen de offshore olie- en gasinstallaties en de aan te leggen windparken om een zo veilig mogelijk helikopterverkeer van en naar de platforms te garanderen.
De nieuwe voorkomens zijn veelal relatief klein. Om toch economische winning mogelijk te maken, worden deze voorkomens zoveel mogelijk aangesloten op bestaande infrastructuur. Dit betekent dat de bestaande infrastructuur deels moet blijven staan, ook wanneer op dat platform geen productie meer plaatsvindt. Zo’n installatie krijgt dan een functie als behandel- en/of doorvoerstation.
Ook voor de opslag van CO2 in lege olie- of gasvelden is verlenging van de levensduur van offshore installaties noodzakelijk. Het behoud van de infrastructuur is afhankelijk van het moment van insluiten van de productie, het moment dat CO2 kan worden aangevoerd, en de periode dat CO2-opslag plaatsvindt.
Uit dit alles blijkt wel hoe belangrijk het is voor de olie- en gassector om ruimte over te houden voor exploratie en ontwikkeling.
De noodzaak van afstemming van ruimtegebruik
NOGEPA besteedt veel aandacht aan het bereiken van overeenstemming met de autoriteiten over de toewijzing van ruimte op de Noordzee aan de verschillende gebruikers, zoals scheepvaart, windmolenparken en bedrijven voor de productie van olie en gas. Afstemming is cruciaal. Wat komt waar en wanneer? NOGEPA zet in op een gedragen afwegingskader waarin de belangen van alle partijen worden gewogen.
Wat hierin moet worden meegewogen, is het feit dat gas de fossiele brandstof is die het minst bijdraagt aan de klimaatverandering en daarom een belangrijke bron van energie is in de overgangsperiode naar duurzame energie. Bovendien zijn de gasreserves op het Nederlands Continentaal Plat belangrijk voor de zekerheid van de energievoorziening in Nederland en andere EU-landen. De regering heeft aangekondigd dat Nederland de gasrotonde van Europa moet worden. De aanwezige infrastructuur van de olie-en gasindustrie zal van vitaal belang zijn bij de verwezenlijking van dergelijke ambities.
Potentiële synergie
Hoewel op sommige punten windparken en olie- en gaswinning elkaar in de weg kunnen zitten, is NOGEPA ervan overtuigd dat er mogelijkheden zijn voor samenwerking tussen de belanghebbenden. Zo kunnen bestaande offshore installaties worden omgebouwd tot transformatorstations of tot service- en onderhoudsplatforms voor windparken.
Andersom kan de aanleg van een offshore elektriciteitsnet weer mogelijkheden bieden voor de olie- en gasindustrie, bijvoorbeeld voor de productie van elektriciteit met gas uit velden waarvan de druk zo ver gedaald is dat het niet meer rendabel is dit gas naar land te transformeren. NOGEPA onderzoekt de mogelijkheden om het resterende gas op locatie om te zetten in stroom. De opgewekte energie kan dan aan het elektriciteitsnetwerk op de Noordzee worden geleverd.
De mogelijkheden om een balansfunctie te realiseren tussen het verstromen van gas en windenergie worden momenteel onderzocht: wanneer het niet waait, wordt stroom uit gas gewonnen.
Tot slot is het ook mogelijk om bij gasvelden waar de druk is afgenomen, met behulp van elektrisch aangedreven compressoren gas te transporteren. De benodigde elektriciteit zou door windparken kunnen worden geleverd. Dankzij offshore windenergie kunnen offshore installaties zo op een milieuvriendelijke wijze gas produceren.