Onconventioneel gas

Onconventioneel gas is de term voor vormen van aardgas die niet of nog niet met rendement winbaar zijn in Nederland. Deze gassoorten zijn als volgt in te delen: shallow gas (ondiep gas), tight gas (opgesloten in hard gesteente), methaan afkomstig uit steenkool, shale gas (gas uit schalie en kleisteen) en basin centered gas (zeer diep gelegen gas).

Recent onderzoek (2009) door TNO Bouw en Ondergrond, verricht in opdracht van Energie Beheer Nederland (EBN) heeft aangetoond dat onconventioneel gas in grote hoeveelheden te vinden is onder het Nederlands landoppervlak en het Nederlandse deel van de Noordzee. Naar schatting gaat het om ruwweg honderd biljoen kubieke meter ‘onconventioneel’ gas. 

De uitdaging is om de voorraden onconventioneel gas op economisch verantwoorde wijze te winnen. Soms liggen (kleine) velden te diep of te verspreid, in andere gevallen ontbreekt de vereiste productietechnologie, en het kan ook zijn dat velden op plaatsen liggen waar niet geboord kan of mag worden. 

De voorraden shallow gas en tight gas hebben voor de korte termijn het meeste potentieel. De eerste velden met ondiep gas zijn al in de jaren zeventig ontdekt, maar pas in 2008 is het eerste veld in productie gegaan. Het totale potentieel van dit gas ligt voor Nederland tussen 45 en 105 miljard kubieke meter. Velden bevinden zich vooral in het noordelijke deel van het Nederlandse continentale plat. 

Ook tight gas is in Nederland al jaren geleden ontdekt, maar er zijn nog maar enkele velden in productie gebracht. Het totale potentieel bedraagt 150 à 230 miljard kubieke meter. Tight gas bevindt zich zowel op het land als onder de Noordzee. 

In de Nederlandse bodem bevindt zich tussen de één en twee biljoen kubieke meter gas uit steenkoollagen. In leisteen zit nog eens tussen de 48.000 en 230.000 miljard kubieke meter gas opgesloten.

Ondanks de moeilijke winbaarheid, wordt toch intensief onderzocht of en hoe deze voorraden onconventioneel gas het beste te exploiteren zijn. Uit hetzelfde onderzoek blijkt namelijk ook dat de gasproductie uit de kleine velden in Nederland over haar hoogtepunt is en gestaag terugloopt. Het Groningen-gasveld is intussen voor tweederde verbruikt.